{"id":24813,"date":"2012-07-01T00:00:00","date_gmt":"2012-06-30T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/ravnica\/2012\/07\/01\/macolom-po-spomeniku-kralju-aleksandru-i-karadjordjevicu\/"},"modified":"2012-07-01T00:00:00","modified_gmt":"2012-06-30T22:00:00","slug":"macolom-po-spomeniku-kralju-aleksandru-i-karadjordjevicu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/?p=24813","title":{"rendered":"Macolom po spomeniku kralju Aleksandru I Kara\u0111or\u0111evi\u0107u"},"content":{"rendered":"

Retko \u0107e se ko od Titeljana setiti spomenika koji je krasio Paradni trg. Da bi se izbrisalo svako podse\u0107anje na ujediniteljsku ulogu srpske kraljevske porodice Kara\u0111or\u0111evi\u0107a, fa\u0161isti\u010dka ma\u0111arska soldateska prilikom ulaska u Titel aprila 1941. macolom se obra\u010dunala sa \u010detiri metra i 15 centimetara visokim spomenikom kralju Aleksandru I Kara\u0111or\u0111evi\u0107u.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

\n\tSpomenik kralju bio je otkriven 17. maja 1936, a onovremene novine su oglasile da je to bio prvi podignuti spomenik kralju Aleksandru u celoj Vojvodini. Ipak, prvi su mu u Vojvodini podigli spomenik me\u0161tani Horgo\u0161a (1935).
\n\tSpomenik u Titelu je bio rad akademskog vajara Milorada Jovanovi\u0107a iz Sremske Mitrovice. Kraljeva bronzana bista bila je postavljena na kameno, \u010detvrtasto, postolje sa bazom. Ispod biste, na postamentu, bila su tri reljefa. Na jednom dr Svetozar Mileti\u0107, na drugom dr Laza Pa\u010du, a na tre\u0107em su zajedno bili prikazani dr Laza Kosti\u0107 i Lukijan Mu\u0161icki. Na tabli je pisalo:<\/p>\n

\n\t
\n\tBla\u017eenopo\u010div\u0161em Kralju
\n\tAleksandru I Ujedinitelju \u2013
\n\tzahvalni \u0160ajka\u0161i 1936<\/p>\n

\n\t\u00a0<\/p>\n

\n\t\"\"<\/p>\n

\n\t\u00a0<\/p>\n

\n\tNa dan otkrivanja spomenika u Titelu se okupio veliki broj me\u0161tana i gostiju iz okolnih mesta, Novog Sada i Beograda. U Titel je do\u0161ao izaslanik nj.v. kralja, artiljerijski brigadni general \u010cedomir Jovanovi\u0107, komandant Prve armijske oblasti. Do\u010dekali su ga predstavnik Ministarstva vojske i mornarice, pukovnik Relja Brabek; komandant Petrovgradskog vojnog okruga dr \u010cedomir Suvajd\u017ei\u0107, na\u010delnik Sreza titelskog i Vladimir Milojevi\u0107, sudija u ime Odbora za podizanje spomenika.
\n\tArhijerejsku liturgiju u srpskoj pravoslavnoj crkvi slu\u017eio je episkop ba\u010dki dr Irinej \u0106iri\u0107 sa sve\u0161tenstvom: arhimandritom Stevanom Ilki\u0107em, protama \u0110or\u0111em Parabu\u0107skim, Vlajkom Nikolinom, Milo\u0161em Kati\u0107em, \u017darkom Pavlovi\u0107em, Velimirom Popovi\u0107em i \u0111akonima Erdeljanom i Simi\u0107em. Na jektenije je odgovaralo titelsko Peva\u010dko dru\u0161tvo \u201eGusle\u201c pod upravom Mladena Jani\u0107a, upravitelja Gra\u0111anske \u0161kole. Od visokih gostiju bili su ban Paunovi\u0107, predsednik Senata dr Krulj, predsednik Narodne skup\u0161tine Stevan \u0106iri\u0107, pukovnik Relja Brabek, general Vladimir Beli\u0107, narodni poslanici Branko Nikoli\u0107, dr \u0110or\u0111e Jovanovi\u0107 i Jevrem Tomi\u0107 (titelski poslanik). Predstavnik Udru\u017eenja ratnih dobrovoljaca Lujo Lovri\u0107, \u010detnici u punoj opremi, devojke Nemice iz Kni\u0107anina u belim narodnim no\u0161njama, delegacije nacionalnih i drugih organizacija. Spomenik je otkrio \u010cedomir Jovanovi\u0107. Pred spomenikom je govorio predsednik Narodne skup\u0161tine Stevan \u0106iri\u0107. Spomenik je predsedniku Op\u0161tine Branku Muti\u0107u na \u010duvanje predao predsednik Odbora za podizanje spomenika prota \u0110or\u0111e Parabu\u0107ski.
\n\tPo\u010detkom Drugog svetskog rata, 1941, spomenik su uni\u0161tili Hortijervci, a postament iskoristili za isticanje svoje zastave. Posle tog rata postament je odnet u Gardinovce i iskori\u0161\u0107en za obele\u017eje partizanima na obali Dunava gde su prelazili u Srem i odande. Nepunih godinu dana kasnije, 9. januara 1942, u Raciji, ma\u0111arski fa\u0161isti su uhapsili protu \u0110or\u0111a Parabu\u0107skog i streljali ga. Tako je zbog svojih nacionalnih ose\u0107anja stradao jedan uzoran sve\u0161tenik i agilan dru\u0161tveni radnik.
\n\t(Izvor: Uglje\u0161a Raj\u010devi\u0107, Zatirano i zatrto, knj. 1, Novi Sad, 2001)<\/p>\n

Autor:<\/strong> Dragan Kolak
\nDatum:<\/strong> 01, 07, 2012.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Retko \u0107e se ko od Titeljana setiti spomenika koji je krasio Paradni trg. Da bi se izbrisalo svako podse\u0107anje na ujediniteljsku ulogu srpske kraljevske porodice Kara\u0111or\u0111evi\u0107a, fa\u0161isti\u010dka ma\u0111arska soldateska prilikom ulaska u Titel aprila 1941. macolom se obra\u010dunala sa \u010detiri metra i 15 centimetara visokim spomenikom kralju Aleksandru I Kara\u0111or\u0111evi\u0107u.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-24813","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nekategorizovano"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24813"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33470,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24813\/revisions\/33470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}