{"id":10999,"date":"2008-01-26T00:00:00","date_gmt":"2008-01-25T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/ravnica\/2008\/01\/26\/gardinovci-2\/"},"modified":"2008-01-26T00:00:00","modified_gmt":"2008-01-25T23:00:00","slug":"gardinovci-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/?p=10999","title":{"rendered":"Gardinovci"},"content":{"rendered":"

Osmatra\u010dnica na Dunavu<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

\n\t\"\"<\/div>\n
\n\t\u00a0<\/div>\n

\n\t\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gardinovci su podignuti na isturenom delu ju\u017ene ba\u010dke lesne terase, na 500 metara od levog rukavca Dunava. Rukavac je u srednjem veku bio plovan, a Gardinovci vojno upori\u0161te iz kojeg se kontrolisao saobra\u0107aj na Dunavu. Na to upu\u0107uje i ime sela koje u svom imenu ima francusku re\u010d garder <\/em>\u0161to bi zna\u010dilo \u010duvati, posmatrati. To utvr\u0111enje bi moglo biti na mestu gde je Dunavac najbli\u017ei uz visoku lesnu obalu kod poslednjih ku\u0107a na putu prema Kovilju. Gardinovci su uvek bili van glavnih saobra\u0107ajnica. Danas su, me\u0111utim, asfaltnim putevima ostvarili bolje saobra\u0107ajne veze.<\/span><\/font><\/p>\n

\n\t\"\"<\/span><\/font><\/p>\n

\n\t\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Turci su Gardinovce morali osvojiti 1526, ali ga prvi put bele\u017ee 1554. kada su popisali 14 domova u selu. Oko 1650. zabele\u017eeni su samo kao naseljeno mesto a 1698. kao nenaseljeno. Posle proterivanja Turaka selo se obnavlja i ve\u0107 1699. zabele\u017eeno je da imaju 91 ku\u0107nog stare\u0161inu sa 65 odraslih sinova. Postali su komorsko naselje, kasnije se uklju\u010duju u Potisku granicu i postaju \u0161anac. Iz rasformiranog suboti\u010dkog \u0161anca doseljavaju se grani\u010dari i selo ja\u010da. Kada je 1873. osnovan \u0160ajka\u0161ki bataljon bili su jedno od prvih \u0161est mesta koji su ga \u010dinili. Od 1873. selo pripada ba\u010dkobodro\u0161koj \u017eupaniji. Gardinovci su uvek imali malo stanovnika a najvi\u0161e (1818) ih je popisano 1948. godine.
\n\t\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Lesna terasa je zbog prili\u010dno suvog lesa imala stepske odlike sa oskudnim biljnim svetom a aluvijalna ravan \u00a0<\/span>zbog ritskog terena imala je veoma bujnu vegetaciju. Lesna terasa i ritovi su se nadopunjavali i bili su pogodni za \u017eivot ljudi a time i privla\u010dni za nastanjivanje. U vreme naturalne privrede \u017eivalj se bavio sto\u010darstvom i ratarstvom. Isu\u0161ivanjem ritova i regulacijom vodnih tokova stvaraju se novi uslovi za razvoj modernije privrede.
\n\t\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Najraniji podaci o zanatlijama odnose se na kova\u010dkog kalfu Isaka Topalovi\u0107a koji se 1825. doselio iz prnjavora manastira Kovilja. Njemu se godinu dana kasnije pridru\u017eio \u0107ur\u010dija Jovan Pauni\u0107 iz Dalja. Istovremeno se 1840. iz Gardinovaca u Bano\u0161tor iselio kolar Jozef \u0160mit. O trgovcima ima malo podataka. Poznato je da se 1831. u Surduk otselio trgovac Sava Markovi\u0107, kao i to da je 1840. pravo da otvori du\u0107an u Gardinovcima <\/span>dobio Jovan Markovi\u0107, sin ili ro\u0111ak trgovca Save. U vreme Kraljevine\u00a0 <\/span>(1920-1940) Gardinovci su imali 26 zanatlija.
\n\t\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Posle Titelske zemljodelske zadruge iz 1868, koja je imala karakter sve\u0161ajka\u0161ke zadruge u Gardinovcima se 1902. osniva Srpska zemljoradni\u010dka zadruga, koja se obnavlja 1932. i radila je do 1940. godine. Jedna od poznatijih \u010ditaonica u \u0160ajkapkoj bila je Srpska zemljodelska \u010ditaonica u Gardinovcima.
\n\t\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 U opisu \u0160ajka\u0161kog bataljona iz 1785. pominje se postojanje \u0161kole, mada su se gardinova\u010dka deca pre toga \u0161kolovala u Kovilju. U jednom izvoru iz 1797. bele\u017ei se da je selo dobilo \u0161kolsku zgradu. Prvi poznati u\u010ditelj je Mihailo Veli\u010dkov koji se spominje 1815. godine.
\n\t\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sada\u0161nja crkva u Gardinovcima nastala je izme\u0111u 1773. i 1780. i posve\u0107ena je sv. Arhi\u0111akonu Stevanu (prenos njegovih mo\u0161tiju).<\/o:p><\/span><\/font><\/p>\n

\n\t\u00a0<\/div>\n

\n\tLiteratura: \u0160ajka\u0161ka I i II, istorija, MS i Vojvo\u0111anski muzej, Novi Sad, 1975.
\n\t<\/span><\/font>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Branislav Bukurov, Geografska monografija op\u0161tine Titel, Novi Sad, 1986.<\/span><\/font><\/p>\n

Autor:<\/strong> Dragan Kolak
\nDatum:<\/strong> 26, 01, 2008.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Osmatra\u010dnica na Dunavu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-10999","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nekategorizovano"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10999","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10999"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10999\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ravnica.info\/arhiva\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}